Słownik drzeworytnika ludowego – wycinanie i rytowanie

Podstawowym pojęciem, ale i czynnością drzeworytnika, jest wykonywanie narzędziem obrazu na desce. Drzeworytnik – jak sama nazwa mówi – rytuje w drewnie, ale ta nazwa ma w sobie pewną pułapkę. W języku angielskim drzeworyt to „woodcut”, w niemieckim „Holzschnitt” i nazwa odnosi się do wycinania w drewnie. Związane jest to z tradycyjnym rzemieślniczym sposobem wykonywania drzeworytu przy pomocy noża. Natomiast polskie słowo jest bliższe dawnemu określeniu stosowanemu u nas z łaciny – „ksylografia”, czyli rytowanie w drewnie. Oznacza to, że zarówno słowo „drzeworyt”, jak i „rytowanie” jest określeniem nie tyle tradycyjnie rzemieślniczym, co związanym z językiem elit, nauki oraz z terminologią dla drzeworytu bardziej artystycznego, wykonywanego precyzyjnymi, nowoczesnymi wtedy narzędziami.Drzeworyt ludowy, jakkolwiek w tej sytuacji ta nazwa może brzmieć niespójnie, na wsiach wykonywano przede wszystkim nożem, a nie rylcami czy specjalistycznymi dłutami. Dlatego też drzeworyt w wersji ludowej faktycznie się wycina. Rytowanie nie jest błędnym określeniem – do tej pory jest używane przez naukowców opisujących ludowy drzeworyt. Jednak w działaniach związanych z drzeworytem z Płazowa staramy się coraz wyraźniej tę sprawę zaznaczać i precyzować. Z biegiem czasu drzeworyt z Płazowa będzie miał jasno zdefiniowane tego typu szczegóły, by ostatecznie dojść do punktu, w którym będziemy mogli powiedzieć, że działamy z rzemiosłem tradycyjnym w jego optymalnej, oryginalnej formie. Na obecną chwilę proces ten trwa i dyskutowane są różne jego aspekty.